UMNO Tidak Menjatuhkan YamTuan, Tetap Junjung Undang-Undang dan Adat Perpatih
10 SOAL JAWAB
1 Adakah UMNO atau Menteri Besar yang menurunkan Tuanku Muhriz?
TIDAK. Kuasa memilih dan meminta Yang di-Pertuan Besar turun takhta terletak pada Undang Yang Empat menurut Perkara 7, 10 dan 11 UUTKNS* 1959. Menteri Besar dan EXCO tidak mempunyai kuasa tersebut.
2 Apakah sebenarnya peranan Menteri Besar?
Menteri Besar hanya melaksanakan proses perlembagaan selepas keputusan dibuat oleh Undang Yang Empat. Tandatangan Menteri Besar pada Proklamasi merupakan tindakan pelaksanaan, bukannya keputusan politik untuk menjatuhkan YamTuan. (Perkara 10 (2) UUTKNS*)
3 Adakah keputusan itu dibuat oleh Kerajaan Negeri?
TIDAK. Menurut Kenyataan Bersama bertarikh 22 September 2026, Tuanku Muhriz telah diminta turun takhta oleh Undang Yang Empat pada 19 April 2026. UMNO tidak mempunyai kedudukan dalam hierarki adat untuk membuat keputusan tersebut.
4 Mengapakah kerajaan negeri menerima keputusan Undang Yang Empat?
Kerana Perkara 10 UUTKNS mengiktiraf prerogatif Undang Yang Empat. Menolak keputusan mereka tanpa asas undang-undang boleh dianggap membelakangi institusi adat yang menjadi tunjang pemerintahan Negeri Sembilan.
5 Adakah UMNO cuba merampas kuasa Istana?
TIDAK. Pendirian kerajaan negeri ialah kuasa takhta mesti ditentukan menurut UUTKNS dan Adat Perpatih – bukan oleh parti politik, Perdana Menteri, AGC atau mana-mana pihak luar.
6 Siapakah yang memilih Tuanku Nadzaruddin sebagai YDPB ke-12?
Undang Yang Empat menurut Perkara 11 UUTKNS. Tuanku Nadzaruddin bukan dipilih atau dilantik oleh UMNO, Menteri Besar mahupun EXCO.
7 Mengapakah tindakan Tuanku Muhriz memberhentikan EXCO ditolak?
Kerana menurut Perkara 38 dan 40 UUTKNS, urusan kedudukan EXCO perlu dilaksanakan mengikut kerangka nasihat Menteri Besar atau Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri. Tambahan pula, pendirian Undang ialah Tuanku Muhriz telah pun diturunkan pada 19 April 2026
8 Adakah penggantungan SUK dan Penasihat Undang-Undang Negeri bermaksud mereka dipecat?
TIDAK. Mereka tidak dipecat daripada perkhidmatan awam. Kerajaan negeri menggantung mereka daripada menjalankan tugas di Negeri Sembilan dan meminta pihak Persekutuan mengemukakan calon pengganti. Kuasa pertukaran atau tatatertib muktamad tetap tertakluk kepada Suruhanjaya Perkhidmatan yang berkenaan.
9 Adakah tindakan kerajaan negeri ini bermotifkan politik UMNO?
Tiada bukti dalam dokumen yang menunjukkan UMNO merancang penurunan takhta. Sebaliknya, dokumen menunjukkan kerajaan negeri bertindak selepas keputusan institusi adat dan berusaha memastikan pentadbiran dilaksanakan atas nama Raja Pemerintah yang diiktiraf oleh Undang Yang Empat.
10 Apakah pendirian sebenar UMNO dalam krisis ini?
UMNO tidak menentukan siapa menjadi YamTuan. UMNO mempertahankan tiga prinsip: menghormati keputusan Undang Yang Empat, mematuhi UUTKNS 1959 dan memastikan Adat Perpatih tidak diambil alih oleh kepentingan politik luar.
KESIMPULAN
Isu ini BUKAN UMNO melawan Istana atau menjatuhkan YamTuan. Isunya ialah siapakah yang benar-benar mempertahankan Institusi Raja seperti mana yang termaktub di dalam perlembagaan. Jawapannya: Menurut UUTKNS Undang Yang Empat berhak menentukan YamTuan; kerajaan negeri melaksanakan mengikut UTTKNS. UMNO menjunjung institusi Raja dan Adat Perpatih.
Disediakan oleh Penerangan UMNO Malaysia
NOTA: *UUTKNS = Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959